Cố Viên Lầu có diện tích 22.000m2, phía Đông giáp với đường vào đền Thái Vi nơi thờ các vị vua nhà Trần, phía Tây giáp với sông Ngô Đồng, phía Nam giáp bến đò Tam Cốc, phía Bắc giáp với dãy núi cửa Quen. Nơi đây đang lưu giữ hơn 20 nếp nhà cổ có niên đại từ thế kỷ 18-20 và hàng nghìn cổ vật có giá trị văn hóa gắn liền với lịch sử phát triển của dân tộc ta qua mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước. Những căn nhà cổ được quy tụ từ nhiều làng quê ở đồng bằng Bắc Bộ. Đặc biệt nhất là ngôi nhà đất, được phục chế nguyên bản từ ngôi nhà cổ mang hình ảnh kiến trúc nhà của tầng lớp bần nông nông dân Việt Nam đầu thế kỷ 19. Nhà lợp mái tre, nứa bằng lá, nền đất sét có một cửa chính và hai cửa sổ bằng tre. 3 gian chính kê chõng tre, rường ổ. Trong sân là đụn rơm cao ngất, một chiếc chum đựng nước, một chiếc đơm đặt cá, chiếc cối đá. Bao quanh là rào tre thưa thớt, một vườn rau… những dụng cụ gia đình cũng như dụng cụ nhà nông đặt ở hiên nhà.
 |
| Nếp nhà xưa ở Cố Viên Lầu |
Đặc biệt tại ngôi làng này còn có cả đình làng. Đây là ngôi đình cổ Thanh Liêm được sưu tập tại huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam với diện tích rộng hơn 100m2. Trên mái là những đầu đao cong vút - nét đặc trưng trong kiến trúc đình làng. Ngoài lớp ngói vảy cá phía trên, bên dưới được trải lớp ngói chiếu mang hình chữ "Thọ". Trong đình có 28 cột lim đường kính từ 75-85cm được kê bằng những tảng đá xanh chống ẩm thấp và mối mọt.
Không chỉ là những ngôi đình, nhà cổ, đến đây du khách còn được nhìn thấy những vật dụng quen thuộc như tủ chè, sập gụ, tràng kỷ, đôn…đều có tuổi đời hàng trăm năm, được chạm khắc hoa văn sống động và nghệ thuật tinh sảo. Đâu đó trong những ngôi nhà cổ vẫn còn có nhiều cổ vật có niên đại từ trước Công nguyên, và niên đại từ thời Đinh, Lý, Trần…tất cả đều được trưng bày theo từng chủ đề và từng thời kỳ lịch sử. Ngoài các cổ vật bằng đồng, còn có các cổ vật bằng gốm, sứ như những chiếc chum bằng gốm nung nhẹ lửa được sản xuất thủ công đời Hán hay đời Đường bên Trung Quốc, những chiếc ang, chiếc hũ từ thời Bắc thuộc cho tới các loại bát, đĩa, nậm, tước, chân đèn, lư hương… với kỹ thuật sản xuất thủ công đạt đến trình độ đỉnh cao như gốm Bát Tràng, Chu Đậu… và các loại gốm Cảnh Đức, Giang Tây của Trung Quốc.
Với kiến trúc độc đáo, hài hòa giữa bảo tồn văn hóa dân tộc và phát triển du lịch, Cố Viên Lầu đã giới thiệu với bạn bè trong nước và quốc tế hình ảnh nhiều làng quê Việt Nam cùng các phong tục, tập quán, các địa phương độc đáo. Nếu muốn tận hưởng không khí của núi rừng và tìm hiểu những nét kiến trúc tiêu biểu của làng quê Việt Nam, bạn hãy đến với Làng Việt Cổ của mảnh đất lịch sử kinh đô Hoa Lư, đến đây bạn sẽ cảm nhận rõ hơn vẻ xa xưa và hiểu hơn về cuộc sống người Việt. Một cảm giác trong lành, bình yên là điều mà ai cũng có thể dễ dàng nhận thấy khi tới nơi này.
